Peyronie hastalığı

Peyronie Hastalığı Nedir?

Peyronie hastalığı, penisin içindeki sünger dokuları (kavernöz cisimler) saran sert ve elastik zar olan tunika albuginea tabakasında, sert ve esnek olmayan iz dokusu (fibröz plak) oluşmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Bu plak, sertleşme (ereksiyon) sırasında penisin o bölgesinin normal şekilde uzamasını ve genişlemesini engeller. Sonuç olarak sertleşme sırasında penis plağın bulunduğu tarafa doğru eğilir, bükülür, kısalır veya şekil bozukluğu gelişir.

Peyronie hastalığı, adını 18. yüzyılda bu hastalığı tanımlayan Fransız hekim François de la Peyronie'den almıştır. Hastalık sanıldığından çok daha yaygındır; ancak utanç duygusu nedeniyle birçok erkek hekime başvurmaz. En sık 40–70 yaşları arasında görülür; ancak daha genç erkeklerde de ortaya çıkabilir.

Peyronie hastalığı kanser değildir ve bulaşıcı değildir. Ancak penis eğriliği, ağrı ve sertleşme sorunları nedeniyle cinsel yaşamı, özgüveni ve ilişkileri olumsuz etkileyebilir. Bazı erkeklerde eğrilik hafif kalır ve cinsel ilişkiye engel olmazken, bazılarında cinsel ilişkiyi zorlaştıran veya imkânsız hale getiren belirgin şekil bozuklukları gelişebilir. Günümüzde ilaç tedavisinden cerrahiye kadar çeşitli etkili tedavi seçenekleri bulunmaktadır.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Peyronie hastalığının kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. En yaygın kabul gören görüş, penise gelen tekrarlayan küçük travmalar sonrasında anormal bir iyileşme sürecinin gelişmesidir:

• Penise küçük travmalar: Çoğu zaman cinsel ilişki sırasında, özellikle tam sert olmayan penisin bükülmesiyle oluşan ve fark edilmeyen küçük yaralanmalar. Bu yaralanmalar normal şekilde iyileşmek yerine iz dokusu oluşturur.
• Genetik yatkınlık: Ailede Peyronie hastalığı bulunması riski artırır.
• Bağ dokusu hastalıkları: Özellikle avuç içinde kiriş benzeri kalınlaşmalar ve parmaklarda bükülmeye yol açan Dupuytren kontraktürü ile ilişkilidir. Ayak tabanında benzer kalınlaşmalar (Ledderhose hastalığı) da eşlik edebilir.
• Yaş: Yaşla birlikte dokuların esnekliği azalır ve travmalardan sonra iyileşme bozulabilir.
• Diyabet
• Erektil disfonksiyon (sertleşme sorunu): Tam sert olmayan penis cinsel ilişki sırasında daha kolay bükülür ve travmaya uğrar.
• Prostat kanseri tedavisi: Özellikle radikal prostatektomi sonrası.
• Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve sigara: Damar sağlığını bozarak risk faktörü olabilir.
• Bazı ilaçlar: Nadiren bazı ilaçlarla ilişki bildirilmiştir.

Hastalığın Evreleri

Aktif (Akut, İltihabi) Evre

• Genellikle 6–18 ay sürer.
• Plak oluşur ve büyür.
• Sertleşme sırasında veya bazen dinlenme halinde penis ağrısı olabilir.
• Eğrilik ortaya çıkar ve artabilir.

Sabit (Kronik, Stabil) Evre

• Plak büyümesi ve eğrilik artışı durur.
• Ağrı genellikle azalır veya tamamen geçer.
• Eğrilik ve şekil bozukluğu genellikle kalıcı hale gelir.
• Plak sertleşebilir, hatta kireçlenebilir.

Hastaların küçük bir kısmında eğrilik kendiliğinden düzelebilir; çoğunda sabit kalır, bir kısmında ise ilerler.

Belirtileri Nelerdir?

• Penis eğriliği: Sertleşme sırasında penisin yukarı, aşağı veya yana doğru belirgin eğilmesi. En sık görülen belirtidir. En sık yukarı doğru eğrilik görülür.
• Ele gelen sert alan (plak): Penis gövdesinde, deri altında hissedilen sert bölge veya nodül. Genellikle penisin üst kısmında bulunur.
• Ağrı: Özellikle aktif evrede, sertleşme sırasında veya cinsel ilişkide ağrı.
• Penis şekil bozuklukları: Kum saati görünümü, girinti, daralma veya çentik.
• Penis boyunda kısalma
• Sertleşme sorunları (erektil disfonksiyon): Hastaların önemli bir kısmında sertleşme bozukluğu eşlik edebilir.
• Cinsel ilişkide güçlük: Belirgin eğrilik nedeniyle penetrasyonun zorlaşması veya partnerde ağrı.
• Psikolojik etkiler: Kaygı, utanç, depresif ruh hali ve ilişki sorunları.

Tanı Nasıl Konur?

• Öykü: Belirtilerin ne zaman başladığı, ağrı, eğriliğin yönü ve derecesi, cinsel işlevler ve risk faktörleri sorgulanır.
• Fizik muayene: Penis elle muayene edilerek plağın yeri ve boyutu belirlenir. Eller de Dupuytren kontraktürü açısından incelenir.
• Sertleşme halindeki penisin değerlendirilmesi: Eğriliğin açısını ve şekil bozukluğunu değerlendirmek için hastanın evde çektiği fotoğraflar veya muayenehanede ilaçla sağlanan sertleşme sırasında ölçüm yapılabilir.
• Penil Doppler ultrasonografi: Plağın yerini, boyutunu, kireçlenme olup olmadığını ve penisin kan akışını değerlendirir; özellikle tedavi planlamasında önemlidir.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi, hastalığın evresine, eğriliğin derecesine, ağrıya, sertleşme fonksiyonlarına ve hastanın beklentilerine göre belirlenir. Hafif eğriliği olan, ağrısı olmayan ve cinsel ilişkide sorun yaşamayan hastalarda tedavi gerekmeyebilir; bu hastalar takip edilir.

Aktif Evrede

• Ağrı tedavisi: İltihap giderici ağrı kesiciler.
• Penil traksiyon cihazları: Penisi her gün belirli bir süre germeye yönelik cihazlar; eğrilikte bir miktar düzelme ve boy kaybının önlenmesinde faydalı olabilir.
• Vakum cihazları: Bazı hastalarda kullanılabilir.
• Ağızdan alınan ilaçlar: Çeşitli vitamin ve ilaçlar denenmiştir; ancak çoğunun etkinliği bilimsel olarak yeterince kanıtlanmamıştır.

Plak İçine Enjeksiyon Tedavileri

• Kollajenaz enjeksiyonu: Plaktaki kollajeni parçalayarak eğriliği azaltmaya yardımcı olan bir enzimdir. Birkaç seans halinde uygulanır ve penisin elle şekillendirilmesi (modelleme) ile birlikte yapılır. Belirli eğrilik derecelerindeki stabil hastalarda kullanılır.
• Verapamil ve interferon enjeksiyonları: Bazı hastalarda plak boyutunu ve eğriliği azaltmak amacıyla kullanılabilir.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi, genellikle hastalığın en az 3–6 ay boyunca sabit kaldığı, eğriliğin cinsel ilişkiyi zorlaştırdığı veya engellediği hastalarda önerilir:

• Plikasyon (kısaltma) ameliyatları: Penisin eğriliğin karşı tarafındaki uzun kısmının dikişlerle kısaltılarak düzeltilmesi. Sertleşme fonksiyonu iyi olan ve eğriliği çok ileri olmayan hastalarda tercih edilir. Penis boyunda bir miktar kısalmaya yol açabilir.
• Plak kesisi veya çıkarılması ve greft uygulaması: Plağın kesilmesi veya çıkarılarak oluşan boşluğun bir doku yaması (greft) ile kapatılması. Ağır eğrilik ve şekil bozukluklarında tercih edilir. Ameliyat sonrası sertleşme sorunu riski vardır.
• Penil protez: Peyronie hastalığı ile birlikte ilaçlara yanıt vermeyen ileri sertleşme sorunu olan hastalarda, penis içine protez yerleştirilerek hem sertleşme sorunu hem de eğrilik düzeltilebilir.

Sertleşme Sorunu Tedavisi

Eşlik eden sertleşme sorununda fosfodiesteraz-5 inhibitörü ilaçlar ve diğer tedaviler hekim önerisiyle kullanılabilir.

Psikolojik Destek

Peyronie hastalığı kişinin özgüvenini ve ilişkisini etkileyebilir. Partnerin tedavi sürecine dahil edilmesi ve gerektiğinde cinsel terapi ve psikolojik destek alınması faydalıdır.

Korunma

Peyronie hastalığının kesin bir önleme yolu yoktur. Ancak şu önlemler riski azaltabilir:

• Cinsel ilişki sırasında penise zorlayıcı bükülme ve travmalardan kaçınmak
• Sigarayı bırakmak
• Diyabet, yüksek tansiyon ve kolesterolü kontrol altında tutmak
• Düzenli egzersiz yapmak ve sağlıklı kiloyu korumak
• Sertleşme sorunlarını tedavi ettirmek

Sık Sorulan Sorular

• Peyronie hastalığı kanser midir? Hayır; Peyronie hastalığı iyi huyludur ve kansere dönüşmez.
• Penis eğriliği her zaman hastalık mıdır? Hayır; doğuştan hafif eğrilik normal olabilir. Sonradan ortaya çıkan, plakla birlikte olan veya giderek artan eğrilik Peyronie hastalığını düşündürür.
• Peyronie hastalığı kendiliğinden geçer mi? Hastaların küçük bir kısmında kendiliğinden düzelebilir; çoğunda sabit kalır. Ağrı ise genellikle zamanla geçer.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Sertleşme sırasında penisinizde yeni ortaya çıkan veya artan eğrilik, penis gövdesinde ele gelen sert bir alan, sertleşme sırasında ağrı, penis boyunda kısalma ya da cinsel ilişkide güçlük fark ederseniz bir üroloji uzmanına başvurun. Hastalığın erken döneminde başvurmak, tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi açısından önemlidir.

Acil durum: Cinsel ilişki sırasında penisten "çatırtı" sesi gelmesi ile birlikte ani ağrı, sertliğin kaybolması ve hızla gelişen morarma ve şişlik (penis kırığı olabilir), 4 saatten uzun süren ağrılı sertleşme ya da idrar yapamama varsa beklemeden acil servise başvurun.

Peyronie hastalığı üroloji ve androloji uzmanları tarafından tedavi edilir; psikolojik ve cinsel sorunlar için psikiyatri uzmanlarından ve cinsel terapistlerden destek alınabilir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurunuz.