Siğil

Siğil Nedir?

Siğil (verruka), insan papilloma virüsünün (HPV) derinin üst tabakasını enfekte etmesi sonucu oluşan, iyi huylu, sert ve pürüzlü deri kabarıklıklarıdır. Virüs, deri hücrelerinin hızla çoğalmasına neden olarak bu kabarıklıkların oluşmasına yol açar. HPV'nin 150'den fazla tipi bulunur ve farklı tipler vücudun farklı bölgelerinde farklı türde siğillere neden olur.

Siğiller çok yaygındır; özellikle çocuklarda ve gençlerde sık görülür. Okul çağındaki çocukların önemli bir kısmında yaşamlarının bir döneminde siğil görülür. Siğiller bulaşıcıdır; ancak çoğu zararsızdır ve kanserleşmez (bazı genital HPV tipleri hariç).

Siğillerin önemli bir kısmı, bağışıklık sisteminin virüsü tanıyıp temizlemesiyle aylar veya birkaç yıl içinde kendiliğinden kaybolur: Çocuklarda siğillerin yaklaşık üçte ikisi 2 yıl içinde tedavisiz geçer. Erişkinlerde ise daha inatçı olabilir. Ağrılı, rahatsız edici, hızla yayılan veya görünüm açısından sorun yaratan siğiller çeşitli yöntemlerle tedavi edilebilir.

Siğil Türleri

• Adi siğil (verruka vulgaris): En sık görülen türdür. Genellikle el parmaklarında, el sırtlarında, tırnak çevresinde ve dizlerde görülür. Sert, pürüzlü, karnabahar benzeri, gri-ten renkli kabarıklıklardır. İçlerinde küçük siyah noktalar görülebilir; bunlar tohum değil, pıhtılaşmış küçük kan damarlarıdır.
• Ayak tabanı siğili (verruka plantaris): Ayak tabanında, özellikle topuk ve parmak altlarında görülür. Vücut ağırlığının baskısıyla içe doğru büyür; bu nedenle yassı görünür ve üzeri sert bir nasırla kaplı olabilir. Yürürken ayakkabıda taş varmış gibi ağrıya yol açabilir. Birden fazla siğilin birleşerek oluşturduğu mozaik siğiller tedaviye daha dirençlidir. Nasırdan farklı olarak üzerindeki çizgiler siğil boyunca kesintiye uğrar ve içinde siyah noktalar görülür.
• Yassı siğil (verruka plana): Küçük, düz yüzeyli, hafif kabarık, ten rengi veya açık kahverengi siğillerdir. Genellikle yüzde, alında, el sırtlarında ve bacaklarda çok sayıda bulunur. Çocuklarda ve gençlerde sıktır. Kadınlarda bacaklarda, erkeklerde sakal bölgesinde tıraşla yayılabilir.
• İpliksi siğil (filiform siğil): Uzun, ince, iplik şeklinde çıkıntılardır; genellikle yüzde, göz kapakları, dudaklar ve burun çevresinde görülür.
• Tırnak çevresi siğilleri (periungual siğil): Tırnak kenarlarında ve altında gelişir; tırnak yeme alışkanlığı olanlarda sıktır. Tırnak şeklini bozabilir ve tedavisi zordur.
• Genital siğiller (kondilom): Genital ve makat bölgesinde görülen, cinsel yolla bulaşan siğillerdir. Bazı HPV tipleri rahim ağzı, makat ve diğer genital bölge kanserleriyle ilişkili olduğundan genital siğiller ayrı olarak değerlendirilmeli ve mutlaka bir hekime başvurulmalıdır.

Nasıl Bulaşır?

• Doğrudan temas: Siğile dokunmak veya siğili olan bir kişiyle cilt teması.
• Dolaylı temas: Havlu, tıraş bıçağı, terlik, ayakkabı gibi eşyaların paylaşılması.
• Nemli ortak alanlar: Havuz kenarları, duşlar, soyunma odaları, spor salonları ve hamamlarda çıplak ayakla yürümek (özellikle ayak tabanı siğilleri).
• Kendi vücudunda yayılma (otoinokülasyon): Siğili kaşımak, koparmak, ısırmak veya tıraş etmek virüsün vücudun diğer bölgelerine yayılmasına neden olur.
• Virüs, deride küçük kesik, çizik veya çatlaklardan girer.
• Virüse maruz kalındıktan sonra siğilin ortaya çıkması haftalar ile aylar sürebilir.

Risk Faktörleri

• Çocukluk ve gençlik dönemi
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması (organ nakli, HIV, bağışıklık baskılayıcı ilaçlar)
• Tırnak yeme ve tırnak eti koparma alışkanlığı
• Ellerde ve ayaklarda sürekli nem ve terleme
• Egzama gibi cilt bariyerinin bozulduğu durumlar
• Kasaplık ve et işleme gibi meslekler ("kasap siğilleri")
• Ortak duş ve havuz kullanımı

Tanı Nasıl Konur?

Siğiller genellikle görünümlerine dayanarak muayene ile kolayca tanınır. Dermatolog dermoskopi ile siğili inceleyebilir. Ayak tabanı siğilleri nasırla karışabilir; üzerindeki sert tabaka kazındığında siğilde küçük kanama noktaları görülür. Siğile benzeyen ancak farklı olan durumlar (seboreik keratoz, molluskum kontagiozum, nasır, deri kanserleri) şüphesinde biyopsi yapılabilir. Özellikle erişkinlerde tedaviye yanıt vermeyen, hızla büyüyen, kanayan, şekli düzensiz veya tırnak altında görülen lezyonlar mutlaka değerlendirilmelidir.

Tedavi Seçenekleri

Tüm siğillerin tedavi edilmesi gerekmez. Ağrı yapmayan ve rahatsızlık vermeyen siğiller, özellikle çocuklarda, kendiliğinden geçmesi için beklenebilir. Tedavi; ağrılı, yayılan, rahatsız edici veya görünüm açısından sorun oluşturan siğillerde önerilir. Hiçbir tedavi yöntemi %100 başarılı değildir; siğiller tekrarlayabilir ve genellikle birden fazla seans gerekir.

Evde Uygulanabilecek Tedaviler

• Salisilik asit içeren solüsyon, jel ve bantlar: Siğil dokusunu katman katman soyar. Her gün düzenli uygulanır; genellikle 2–3 ay sürebilir. Uygulama öncesi siğil ılık suda 5–10 dakika yumuşatılıp kurulanır, ölü deri tabakası tek kullanımlık bir zımpara veya ponza taşıyla hafifçe törpülenir (bu malzemeler başka amaçla kullanılmamalıdır). Çevredeki sağlıklı deri vazelinle korunmalıdır.
• Evde kullanılan dondurucu spreyler: Eczanede bulunan ürünler; ancak hekim uygulamasına göre daha az etkilidir.

Dikkat: Diyabet hastaları, ayak dolaşımı bozuk olanlar ve his kaybı bulunanlar ayak siğillerini kendileri tedavi etmemeli, mutlaka hekime başvurmalıdır. Yüzdeki ve genital bölgedeki siğillere evde kullanılan asitli ürünler uygulanmamalıdır.

Hekim Tarafından Uygulanan Tedaviler

• Kriyoterapi (sıvı azotla dondurma): En sık kullanılan yöntemlerden biridir. Siğil sıvı azotla dondurularak yok edilir. Genellikle 2–3 hafta arayla birkaç seans gerekir. Uygulama sonrası bölgede ağrı, kızarıklık ve su toplaması olabilir. Koyu tenli kişilerde geçici renk değişikliği yapabilir.
• Daha güçlü asitli preparatlar: Hekim kontrolünde.
• Elektrokoterizasyon ve küretaj: Siğilin elektrikle yakılarak kazınması.
• Lazer tedavisi: Dirençli siğillerde karbondioksit lazer veya damar lazerleri.
• Bağışıklık sistemini uyaran tedaviler: Dirençli ve çok sayıda siğili olan hastalarda bağışıklık sistemini siğile karşı harekete geçiren yöntemler (difensiprom gibi kontakt duyarlılaştırıcılar, imikimod krem, siğil içine bazı aşı ve antijen enjeksiyonları).
• Diğer ilaçlar: Yassı siğillerde retinoid kremler; dirençli olgularda 5-fluorourasil krem, bleomisin enjeksiyonu gibi tedaviler uzman kontrolünde kullanılabilir.
• Cerrahi eksizyon: Genellikle önerilmez; çünkü iz bırakabilir ve siğil tekrarlayabilir. Özellikle ayak tabanında ağrılı izlere yol açabilir.

Kaçınılması Gereken Uygulamalar

• Siğili kesmek, koparmak, ip ile bağlamak veya iğneyle delmek: Enfeksiyona, kanamaya, iz oluşumuna ve siğilin yayılmasına yol açar.
• Siğile yakıcı kimyasallar, sirke veya bilinmeyen karışımlar sürmek: Deride yanık ve kalıcı iz bırakabilir.
• Siğil üzerine sarımsak gibi yöntemleri uzun süre uygulamak: Deride ciddi yanıklar oluşturabilir.

Korunma Yolları

• Siğillere dokunmayın, kaşımayın, koparmayın; dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın.
• Siğillerin üzerini bantla kapatın.
• Havlu, tıraş bıçağı, tırnak makası, ayakkabı ve terlik gibi kişisel eşyaları paylaşmayın.
• Havuz, duş, soyunma odası ve hamam gibi ortak alanlarda terlik kullanın.
• Ellerinizi ve ayaklarınızı kuru tutun; çorap ve ayakkabılarınızı sık değiştirin.
• Tırnak yeme ve tırnak eti koparma alışkanlığını bırakın.
• Siğilli bölgeleri tıraş etmekten kaçının; siğil üzerinde kullanılan törpü ve ponza taşlarını başka amaçla kullanmayın.
• Cildinizi nemlendirerek çatlak oluşumunu önleyin.
• HPV aşısı: Genital siğillere ve HPV ile ilişkili kanserlere karşı korur. Diğer siğil türlerine karşı koruyucu değildir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Siğiliniz ağrılıysa, hızla büyüyor veya yayılıyorsa, evde uyguladığınız tedavilere rağmen geçmiyorsa, yüzünüzde, tırnak çevresinde veya genital bölgenizde ise, çok sayıda siğiliniz varsa, diyabetiniz veya bağışıklık sistemi sorununuz varsa ya da lezyonun gerçekten siğil olduğundan emin değilseniz bir dermatoloji uzmanına başvurun. Erişkin yaşta yeni ortaya çıkan, renk değiştiren, kanayan veya düzensiz şekilli lezyonlar mutlaka değerlendirilmelidir.

Acil durum: Siğil tedavisi sonrası bölgede hızla artan kızarıklık, şişlik, ısı artışı, irinli akıntı ve ateş (enfeksiyon) ya da diyabet hastalarında ayakta yara, renk değişikliği ve şişlik gelişirse vakit kaybetmeden hekime başvurun.

Siğiller dermatoloji (deri ve zührevi hastalıklar) uzmanları tarafından tanı alır ve tedavi edilir; basit olgular aile hekimliği uzmanları tarafından da değerlendirilebilir. Genital siğillerde kadın hastalıkları ve doğum, üroloji ve enfeksiyon hastalıkları, çocuklarda çocuk sağlığı ve hastalıkları, diyabetik ayakta ortopedi ve ilgili uzmanlar sürece katılır.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurunuz.