Skrotal Kist

Üroloji
Halk arasında: skrotal epidermoid kist, testis torbası kisti, testis torbasında yağ bezesi, skrotal sebase kist

Skrotal kist, testis torbasının derisinde beyaz-sarımsı, küçük ve sert kabarcıklar şeklinde görülen iyi huylu oluşumlardır; halk arasında yağ bezesi denir. Çoğu ağrısızdır, bulaşıcı değildir ve tedavi gerektirmeyebilir. İltihaplanırsa ağrı ve kızarıklık yapabilir; rahatsızlık verirse cerrahi olarak çıkarılabilir. Testis içindeki kitlelerden ayırt edilmesi için hekim muayenesi gerekir.

Skrotal Kist Nedir?

Skrotal kist, testisleri içeren deri torbası olan skrotumun (testis torbasının) içinde gelişen, içi sıvı dolu keselerin genel adıdır. Bu kistler çoğunlukla testisin üst-arka kısmında bulunan ve spermlerin olgunlaşıp depolandığı kıvrımlı kanal yapısı olan epididimde gelişir.

Skrotal kistlerin büyük çoğunluğu iyi huyludur (kanser değildir), yavaş büyür ve çoğu zaman ağrısızdır. Genellikle kişinin kendisi tarafından el muayenesi sırasında, banyoda veya başka bir nedenle yapılan muayene ve ultrasonda tesadüfen fark edilir. Testislerde fark edilen her şişliğin bir hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir; çünkü testis kanseri gibi tedavi gerektiren durumların ayırt edilmesi gerekir.

Skrotal kistler her yaşta görülebilir; ancak en sık orta yaşlı erkeklerde görülür. Çoğu kist doğurganlığı etkilemez ve tedavi gerektirmez. Büyük, ağrılı veya rahatsızlık veren kistler ise basit bir ameliyatla tedavi edilebilir.

Skrotal Kist Türleri

  • Epididim kisti: Epididimde gelişen, içi berrak sıvı dolu, genellikle küçük ve yuvarlak kistlerdir. Çok yaygındır; bazen birden fazla ve her iki tarafta bulunabilir.
  • Spermatosel: Epididimden kaynaklanan ve içinde sperm hücreleri bulunan, süt beyazı veya bulanık sıvı içeren kisttir. Epididim kistinden ayırt etmek çoğu zaman zordur; tedavi yaklaşımları benzerdir.
  • Hidrosel: Testisi çevreleyen zarlar arasında sıvı birikmesidir. Testisin çevresini saran, genellikle ağrısız şişlik yapar. Bebeklerde doğuştan görülebilir ve çoğu zaman ilk 1–2 yıl içinde kendiliğinden geçer. Yetişkinlerde travma, enfeksiyon veya iltihap sonrası gelişebilir.
  • Testis kisti: Testisin kendi dokusu içinde gelişen kistlerdir. Basit kistler genellikle iyi huyludur; ancak testis içindeki her kitlenin kanser açısından dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
  • Tunika albuginea kisti: Testisi saran sert zarda gelişen küçük, sert kistler.
  • Epidermoid kist: Testis içinde nadir görülen iyi huylu bir kisttir.
  • Skrotum derisinde kistler: Skrotum derisinde gelişen yağ bezi kistleri (sebase kistler) ve kalsifiye kistler.

Nedenleri

Skrotal kistlerin nedeni çoğu zaman bilinmemektedir. Bazı durumlar kist gelişimiyle ilişkili olabilir:

  • Epididim kanallarının tıkanması ve sıvının birikmesi
  • Skrotuma alınan darbeler ve travmalar
  • Epididim veya testis enfeksiyonları ve iltihapları (epididimit, orşit)
  • Vazektomi sonrası
  • Kasık fıtığı ameliyatı veya skrotal ameliyatlar sonrası
  • Bebeklerde testisin karın içinden skrotuma inişi sırasında kapanması gereken kanalın açık kalması (doğuştan hidrosel)
  • Bazı nadir kalıtsal hastalıklar (örneğin von Hippel-Lindau hastalığı) ve anne karnında bazı hormon maruziyetleri

Belirtileri Nelerdir?

  • Testisin üstünde veya arkasında, testisten ayrı hissedilen, yumuşak, düzgün yüzeyli, genellikle ağrısız şişlik veya kitle
  • Skrotumun bir tarafında büyüme veya şişlik
  • Skrotumda ağırlık veya dolgunluk hissi
  • Büyük kistlerde rahatsızlık, gerginlik veya künt ağrı
  • Uzun süre ayakta kalınca veya oturunca artan rahatsızlık
  • Hidroselde testisi saran, aydınlatıldığında ışığı geçiren şişlik

Küçük kistler çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Kistin enfekte olması veya içine kanama olması nadirdir; bu durumda ağrı, kızarıklık ve şişlikte artış görülebilir.

Tanı Nasıl Konur?

  • Fizik muayene: Hekim, şişliğin yerini, büyüklüğünü, kıvamını, testisten ayrı olup olmadığını ve hassasiyetini değerlendirir.
  • Işık geçirme testi (transillüminasyon): Skrotuma güçlü bir ışık tutulduğunda içi sıvı dolu kistler ve hidroseller ışığı geçirir; sert kitleler ise geçirmez.
  • Skrotal ultrasonografi (renkli Doppler): Tanıda en önemli ve en güvenilir yöntemdir. Ağrısız ve radyasyon içermez. Kistin yerini, büyüklüğünü, içeriğini ve testis dokusu ile ilişkisini gösterir; kist ile testis tümörü, fıtık, varikosel ve diğer durumları ayırt etmeye yardımcı olur.
  • Kan testleri (tümör belirteçleri): Testis içinde kitle saptanırsa AFP, beta-hCG ve LDH gibi testis tümörü belirteçleri istenebilir.
  • İdrar tahlili ve kültür: Enfeksiyon şüphesinde.

Skrotal kistler; testis tümörü, kasık fıtığı, varikosel (testis toplardamarlarında genişleme), epididimit ve testis torsiyonu (testisin kendi etrafında dönmesi) ile karışabilir. Bu nedenle değerlendirme önemlidir.

Tedavi Seçenekleri

Takip

Küçük, ağrısız ve rahatsızlık vermeyen epididim kistleri ve spermatoseller genellikle tedavi gerektirmez. Bu kistler düzenli muayene ile takip edilir; bazıları zamanla kendiliğinden küçülebilir. Bebeklerdeki doğuştan hidroseller de genellikle kendiliğinden kaybolduğu için 1–2 yaşına kadar takip edilir.

İlaç Tedavisi

Kistin kendisini yok eden bir ilaç yoktur. Ağrı varsa ağrı kesiciler kullanılabilir; enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi uygulanır.

Cerrahi Tedavi

Aşağıdaki durumlarda ameliyat önerilebilir:

  • Ağrılı veya rahatsızlık veren kistler
  • Büyük ve büyümeye devam eden kistler
  • Görünüm nedeniyle kişiyi rahatsız eden kistler
  • Bebeklerde 1–2 yaşından sonra geçmeyen veya fıtıkla birlikte olan hidroseller
  • Tanının kesinleşmesi gereken şüpheli kitleler

Ameliyat yöntemleri:

  • Spermatoselektomi / epididim kisti eksizyonu: Skrotumdan yapılan küçük bir kesiyle kistin çıkarılması. Genellikle günübirlik yapılan bir ameliyattır.
  • Hidrosel ameliyatı (hidroselektomi): Sıvı dolu kesenin boşaltılması ve kese zarının düzeltilmesi veya çıkarılması.
  • Testis içi kitlelerde: Kanser şüphesi varsa üroloji uzmanı tarafından uygun cerrahi yaklaşım belirlenir.

Önemli: Epididim kisti veya spermatosel ameliyatı, epididim kanallarına zarar verebileceği için doğurganlığı etkileme riski taşır. Bu nedenle ileride çocuk sahibi olmayı planlayan erkeklerde ameliyat kararı dikkatle verilmelidir.

İğne ile Boşaltma (Aspirasyon)

Kistin iğne ile boşaltılması mümkündür; ancak kist sıklıkla yeniden dolar ve enfeksiyon riski vardır. Bu nedenle genellikle ameliyat yapılamayan seçilmiş hastalarda tercih edilir. Bazen boşaltma sonrası kese içine iyileşmeyi sağlayan bir madde verilir (skleroterapi); bu yöntem doğurganlığı etkileyebileceği için genç erkeklerde dikkatli kullanılmalıdır.

Ameliyat Sonrası Bakım

  • Skrotumu destekleyen bir iç çamaşırı veya destek bandı kullanın.
  • İlk günlerde şişlik ve morluğu azaltmak için bölgeye beze sarılmış buz uygulayın.
  • Birkaç hafta ağır kaldırmaktan, yoğun spordan ve bisiklet sürmekten kaçının.
  • Hekiminizin önerdiği ağrı kesicileri kullanın.
  • Kızarıklık, artan şişlik, akıntı veya ateş fark ederseniz hekiminize başvurun.

Testis Kendi Kendine Muayenesi

Testis kanseri genç erkeklerde en sık görülen kanserlerden biridir ve erken fark edildiğinde tedavi başarısı çok yüksektir. Ayda bir kez, sıcak bir duştan sonra skrotum gevşekken her testisi baş ve diğer parmaklar arasında nazikçe yuvarlayarak sertlik, şişlik veya kitle olup olmadığını kontrol etmek önerilir. Testisin arkasında hissedilen yumuşak, kıvrımlı yapı normal epididimdir. Yeni fark edilen her türlü şişlik veya değişiklik hekime gösterilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

  • Skrotal kist kansere dönüşür mü? Epididim kistleri ve spermatoseller iyi huyludur ve kansere dönüşmez. Ancak testis içindeki kitleler mutlaka değerlendirilmelidir.
  • Skrotal kist kısırlık yapar mı? Kistlerin çoğu doğurganlığı etkilemez; ancak ameliyat bazı durumlarda doğurganlığı etkileyebilir.
  • Kist kendiliğinden geçer mi? Bazı küçük kistler zamanla küçülebilir; çoğu ise aynı kalır veya yavaş büyür.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Skrotumda veya testislerde yeni bir şişlik, kitle, sertlik ya da büyüme fark ederseniz, skrotumda ağırlık hissi veya rahatsızlık varsa ya da var olan bir kist büyüyorsa ve rahatsızlık veriyorsa bir üroloji uzmanına başvurun.

Acil durum: Testiste ani başlayan şiddetli ağrı ve şişlik, özellikle bulantı ve kusma ile birlikteyse (testis torsiyonu olabilir), skrotumda kızarıklık ve sıcaklık ile birlikte yüksek ateş ya da kasıkta ağrılı, geri itilemeyen şişlik varsa beklemeden acil servise başvurun. Testis torsiyonunda saatler önemlidir; gecikme testis kaybına yol açabilir.

Skrotal kistler üroloji uzmanları tarafından değerlendirilir ve tedavi edilir; çocuklarda çocuk cerrahisi veya çocuk ürolojisi uzmanları, doğurganlık sorunlarında androloji uzmanları sürece katılır.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurunuz.

Sık Sorulan Sorular

Testis torbasındaki beyaz yağ bezeleri tehlikeli mi?

Torba derisindeki küçük beyaz kabarcıklar çoğunlukla iyi huylu skrotal kistlerdir ve kansere dönüşmeleri beklenmez. Yine de benzer görünen başka durumlarla ayırt edilmesi için bir kez dermatoloji veya üroloji uzmanına gösterilmesi önerilir.

Skrotal kist bulaşıcı mı?

Hayır. Skrotal kistler deri altında içerik birikmesiyle oluşur ve cinsel yolla ya da temasla bulaşmaz. Ancak genital siğil veya molluskum gibi bulaşıcı durumlar benzer görünebildiği için tanıyı hekimin koyması gerekir.

Kistleri kendim sıkabilir miyim?

Önerilmez. Sıkmak ya da iğneyle patlatmak kistin iltihaplanmasına, ağrıya ve iz kalmasına yol açabilir; kist kesesi yerinde kaldığı için tekrar dolabilir.

Skrotal kist ameliyatla tamamen geçer mi?

Kist keseciğiyle birlikte çıkarıldığında o kistin tekrarlaması beklenmez. Ancak bölgede zamanla yeni kistler oluşabilir. Ameliyat gerekip gerekmediğine muayene sonrası hekim karar verir.

Hangi bölüme başvurmalıyım?

Deri kaynaklı oluşumlar için dermatoloji, testis veya torba içindeki şikâyetler için üroloji uzmanına başvurabilirsiniz. Testiste ani ve şiddetli ağrı varsa acil servise gidilmelidir.

Skrotal Kist ile ilgili sorunuz mu var?

Kendi durumunuzu yazın, Skrotal Kist ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.

Bu konuda kendi sorumu sor →