Kronik göz yaşarması, gözde sulanma ve buna eşlik eden görme bulanıklığı gibi belirtiler, gözyaşı kanallarındaki darlıktan enfeksiyonlara kadar çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Göz Yaşarması Nedir?

Göz yaşarması (epifora), gözyaşının normal drenaj yollarından yeterince boşalamaması sonucu gözlerde aşırı sulanma ve yaşın dışarı akması durumudur. Tek taraflı veya çift taraflı görülebilir; bazı kişilerde yıllarca sürebilir.

Göz Yaşarmasının Olası Nedenleri

Gözyaşı Kanalı Darlığı veya Tıkanıklığı

Gözyaşı, gözün iç köşesindeki noktacıklar (punktum) aracılığıyla ince kanalcıklara, oradan da gözyaşı kesesi ve buruna açılan kanala akar. Bu kanalın doğuştan veya sonradan daralması ya da tıkanması, göz yaşarmasının en yaygın nedenlerindendir. Rüzgar ve soğuk gibi dış etkenler belirtileri artırabilir.

Göz Kapağı Anormallikleri

Göz kapaklarının dışa veya içe dönmesi (ektropion, entropion) veya kirpiklerin batması, gözyaşının dağılımını bozarak yaşarmaya yol açabilir.

Enfeksiyon ve İltihaplanma

Konjonktivit, blefarit veya gözyaşı kesesi iltihabı (dakriyosistit) gözde kızarıklık, kaşıntı, batma ve yaşarma yapabilir. Bu durumlar genellikle sulu veya yapışkan akıntı ile birlikte seyreder.

Alerjik Nedenler

Polen, toz veya hayvan tüyüne karşı gelişen alerjik konjonktivit, gözlerde kaşıntı, kızarıklık ve sulanmaya neden olabilir. Bu tablo mevsimsel veya yıl boyu sürebilir.

Göz Kuruluğu (Kuru Göz Sendromu)

Paradoksal olarak göz kuruluğu da yaşarmaya neden olabilir. Gözyaşı filminin kalitesi bozulduğunda göz yüzeyi tahriş olur ve refleks olarak aşırı su üretilir.

Eşlik Eden Belirtiler Neyi İşaret Eder?

Kızarıklık, kaşıntı, ağrı ve batma gibi şikayetler genellikle enfeksiyon, alerji veya göz yüzeyi hastalıklarıyla ilişkilidir. Görme bulanıklığı ise daha ciddi bir durumun habercisi olabilir; uzun süreli yaşarma ve iltihap, kornea veya gözün ön kısmını etkileyerek görme kalitesini düşürebilir.

Tanı Nasıl Konulur?

Göz hekimi öncelikle belirtileri ve süresini sorgular. Yarıklı lamba muayenesi ile göz yüzeyi ve kapaklar değerlendirilir. Gözyaşı kanalının açıklığı, floresein boya damlatılarak ve kanalın yıkanması (irrigasyon) ile test edilebilir. Gerekirse dakriosistografi adı verilen görüntüleme yöntemiyle tıkanıklığın yeri ve düzeyi belirlenir.

Tedavi Seçenekleri

İlaç Tedavisi

Alerji veya enfeksiyona bağlı durumlarda antihistaminik damlalar, suni gözyaşı veya antibiyotikli damlalar kullanılabilir. Ancak kanal tıkanıklığı gibi yapısal sorunlarda ilaç tek başına yeterli olmayabilir.

Kanal Probing ve Lavaj

Kısmi darlıklarda anestezi altında ince bir sonda ile kanal açılabilir ve steril sıvıyla yıkanabilir. Bu işlem bazı hastalarda belirtileri düzeltir.

Cerrahi Tedavi

İleri derecede tıkanıklıklarda gözyaşı kesesi ile burun arasına yeni bir yol açan dakriyosistorinostomi (DSR) cerrahisi planlanır. Kapak anomalileri de cerrahi olarak düzeltilebilir. Ameliyat kararı muayene ve tetkik sonrasında hekim tarafından verilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Göz yaşarması, kızarıklık, ağrı, kaşıntı veya görme bulanıklığı gibi şikayetler haftalarca sürüyorsa veya giderek kötüleşiyorsa vakit kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Özellikle tek taraflı sürekli yaşarma ve görme kaybı ciddi hastalıkların habercisi olabilir. Erken tanı ve tedavi, kalıcı hasarın önlenmesinde önemlidir.

Sonuç

Uzun süreli göz yaşarması birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Bu nedenle kişiye özel bir değerlendirme yapılmadan tedavi önerilemez. Kesin tanı ve uygun tedavi için mutlaka bir göz hekimine muayene olunmalıdır.