Akciğer absesi
Akciğer absesi, akciğer dokusunda enfeksiyona bağlı olarak irin dolu bir boşluğun oluşmasıdır. En sık ağız ve boğaz salgılarının akciğere kaçması (aspirasyon) sonucu gelişir; alkol kullanımı, bilinç bozukluğu, yutma sorunları ve kötü ağız sağlığı riski artırır. Ateş, öksürük, kötü kokulu balgam, göğüs ağrısı ve kilo kaybı görülebilir. Tanıda akciğer grafisi ve tomografi kullanılır. Tedavinin temeli uzun süreli antibiyotiktir; gerekirse drenaj veya nadiren cerrahi uygulanır.
Akciğer Absesi Nedir?
Akciğer absesi (akciğer apsesi), akciğer dokusunda enfeksiyona bağlı olarak dokunun erimesi ve içinde irin dolu bir boşluğun (kavite) oluşmasıdır. Genellikle bakterilerin akciğere kaçmasıyla gelişen zatürreenin tedavi edilmemesi veya yetersiz kalması sonucu ortaya çıkar. Belirtilerin süresi yaklaşık 4-6 haftadan kısaysa akut, daha uzun sürüyorsa kronik akciğer absesi olarak adlandırılır.
Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler çoğu zaman günler ile haftalar içinde yavaş yavaş gelişir:
- Ateş, titreme ve gece terlemesi
- Öksürük ve çoğu zaman kötü kokulu balgam
- Balgamda kan veya kanlı balgam
- Göğüs ağrısı, özellikle nefes alırken artan ağrı
- Nefes darlığı
- Halsizlik, iştahsızlık ve kilo kaybı
Kronik seyirde kilo kaybı, kansızlık ve uzun süren öksürük ön plana çıkabilir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
En sık neden, ağız ve boğaz salgılarının veya mide içeriğinin akciğere kaçmasıdır (aspirasyon). Bu durumda ağız florasındaki bakteriler akciğerde enfeksiyon oluşturur. Aspirasyon riskini artıran durumlar şunlardır:
- Aşırı alkol kullanımı veya bilinç bulanıklığı
- Nöbet geçirme, genel anestezi ve yutma bozuklukları
- Kötü ağız ve diş sağlığı, diş eti hastalıkları
- Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
Absesin diğer nedenleri arasında bronşların tümör ya da yabancı cisimle tıkanması, akciğerin kronik hastalıkları (bronşektazi gibi), tüberküloz, mantar enfeksiyonları ve kandaki enfeksiyonun akciğere yayılması (örneğin damar içi madde kullanımı ya da kalp kapağı enfeksiyonlarına bağlı) sayılabilir. Bu nedenle özellikle sigara içen ve ileri yaştaki kişilerde altta yatan bir tümör de mutlaka araştırılır.
Tanı Nasıl Konur?
- Akciğer grafisi ve toraks tomografisi: İçinde hava ve sıvı seviyesi bulunan boşluğu, çevresindeki dokuyu ve varsa komplikasyonları gösterir. Tomografi, absenin plevra boşluğundaki irin toplanmasından (ampiyem) veya tümörden ayrımında önemlidir.
- Kan testleri: Enfeksiyon belirteçleri (beyaz küre, CRP) değerlendirilir.
- Balgam ve kan kültürü: Etken bakteriyi belirlemeye çalışır.
- Bronkoskopi: Tümör, yabancı cisim veya tıkanıklık şüphesinde bronşların içi kamera ile incelenir ve gerekirse örnek alınır.
Tedavi ve Korunma
Tedavinin temeli antibiyotiklerdir. Etkenlerin çoğu ağız florasındaki bakteriler olduğu için bunlara etkili antibiyotikler seçilir. Tedavi genellikle uzun sürer (çoğu zaman haftalar, bazen aylar) ve görüntülemede boşluk küçülüp düzelene kadar sürdürülür. Hafif olgular ağızdan ilaçlarla ayaktan izlenebilirken, ağır olgularda hastanede damardan antibiyotik uygulanır. İlaç seçimi ve süresini mutlaka hekim belirler; ilaçların kendi kendine bırakılması hastalığın tekrarlamasına yol açabilir.
Antibiyotik tedavisine yeterli yanıt alınamayan olgularda irin, tomografi veya ultrason eşliğinde iğne ile ya da bronkoskopik yöntemle boşaltılabilir. Nadiren, tedaviye dirençli, büyük veya tekrar tekrar kanayan absede ya da kanser şüphesi varsa hastalıklı akciğer bölümünün çıkarıldığı cerrahi girişim gerekir. Solunum egzersizleri ve pozisyon verilerek balgamın dışarı atılmasını kolaylaştıran fizyoterapi de tedaviyi destekler.
Korunmada ağız ve diş sağlığına özen göstermek, alkolü sınırlamak ve zatürreyi vaktinde tedavi ettirmek önemlidir. Yutma sorunu veya bilinç sorunu olan kişilerde aspirasyon riski hekim ve bakım ekibiyle birlikte azaltılmalıdır.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Birkaç günden uzun süren ateş, kötü kokulu balgam, uzayan öksürük veya açıklanamayan kilo kaybı durumunda göğüs hastalıkları ya da enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurun. Fazla miktarda kanlı balgam, şiddetli nefes darlığı, yüksek ateşle birlikte bilinç bulanıklığı veya göğüs ağrısının belirgin artması durumunda gecikmeden acil servise gidin.
Sık Sorulan Sorular
Akciğer absesi bulaşıcı mıdır?
Akciğer absesi genellikle kişiden kişiye doğrudan bulaşan bir hastalık değildir. Çoğu olguda kişinin kendi ağız florasındaki bakteriler akciğere kaçarak enfeksiyon oluşturur. Tüberküloz gibi bulaşıcı bir hastalığa bağlı gelişen kavitelerde ise durum farklıdır ve bunu hekim ayırt eder.
Akciğer absesi ne kadar sürede geçer?
Tedavi süresi kişiden kişiye değişir; çoğu zaman haftalar, bazen aylar sürer. Antibiyotik, görüntülemede boşluk küçülüp iyileşme görülene kadar hekim kontrolünde sürdürülür. İlacı kendi kendine erken bırakmak hastalığın tekrarlama riskini artırabilir.
Akciğer absesi ameliyat gerektirir mi?
Çoğu olgu antibiyotikle iyileşir. Yanıt alınamazsa irin iğne veya bronkoskopla boşaltılabilir. Cerrahi nadiren, büyük ve dirençli ya da tekrar kanayan abselerde veya kanser şüphesinde gündeme gelir. Karar göğüs hastalıkları ve göğüs cerrahisi uzmanlarınca verilir.
Kötü kokulu balgam neden olur?
Kötü kokulu balgam, absede havasız ortamda üreyen bakterilerin varlığını düşündürebilir ve akciğer absesinin tipik belirtilerinden biridir. Ancak tek başına tanı koydurmaz; ateş, öksürük ve görüntüleme bulgularıyla birlikte hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Akciğer absesinde hangi doktora gitmeliyim?
Göğüs hastalıkları (pulmonoloji) ve enfeksiyon hastalıkları uzmanları tanı ve tedaviyi yürütür; gerekirse göğüs cerrahisi de sürece katılır. Kanlı balgam, ciddi nefes darlığı veya yüksek ateşle birlikte bilinç bulanıklığı varsa doğrudan acil servise başvurulmalıdır.
Kendi durumunuzu yazın, Akciğer absesi ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.
Bu konuda kendi sorumu sor →