De Quervain Tenosinoviti
De Quervain tenosinoviti, başparmağı hareket ettiren iki tendonun bilek hizasında geçtiği kılıfın daralması ve iltihaplanmasıyla oluşan bir durumdur. Bileğin başparmak tarafında ağrı, şişlik ve kavrama sırasında zorlanma yapar. Yeni doğum yapmış annelerde sık görüldüğü için halk arasında anne bileği olarak da bilinir. Tekrarlayan el-bilek hareketleri riski artırır. Çoğu hasta istirahat, ateller, fizik tedavi ve gerektiğinde enjeksiyonla düzelir; nadiren cerrahi gerekir.
De Quervain Tenosinoviti Nedir?
De Quervain tenosinoviti, başparmağı dışa doğru açan ve geriye uzatan iki tendonun (abduktor pollicis longus ve ekstansor pollicis brevis) bileğin başparmak tarafında içinden geçtiği tünelin daralmasıyla ortaya çıkar. Tendon kılıfı kalınlaşır, tendonlar bu dar alanda sürtünerek hareket eder ve ağrı oluşur. Hastalık en sık 30-50 yaş arasında ve kadınlarda görülür. Yeni doğum yapmış annelerde bebeği kaldırma hareketiyle sık ortaya çıktığı için anne bileği olarak da adlandırılır.
Belirtileri
- Bileğin başparmak tarafında, özellikle bilek kemiğinin çıkıntısı üzerinde ağrı ve hassasiyet
- Başparmağı hareket ettirirken, kavrarken, çevirirken veya sıkarken artan ağrı
- Bu bölgede hafif şişlik
- Başparmak hareketlerinde takılma ya da sürtünme hissi
- Ağrının başparmağa veya ön kola doğru yayılması
- Kavanoz açma, bebek kucaklama, telefon kullanma gibi günlük işlerde zorlanma
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Kesin neden her zaman bilinmez; ancak başparmak ve bileğin tekrar tekrar aynı şekilde kullanılması en önemli tetikleyicidir. Risk faktörleri şunlardır:
- Gebelik ve doğum sonrası dönem; hormonal değişiklikler ve bebeği kaldırma hareketi
- Bileği sürekli bükerek ve başparmağı zorlayarak yapılan işler (bahçe işleri, el işi, montaj işleri, raket sporları)
- Uzun süre telefon veya oyun kumandası kullanımı
- Bileğe doğrudan darbe veya yaralanma
- Romatoid artrit gibi iltihaplı eklem hastalıkları
- Kadın cinsiyet ve orta yaş
Tanı
Tanı çoğunlukla hekimin muayenesiyle konur. Hassas noktanın yeri ve ağrıyı tetikleyen hareketler değerlendirilir. En sık kullanılan muayene yöntemi Finkelstein testidir: başparmak avuç içine kapatılıp üzerine parmaklar kapatıldıktan sonra bilek serçe parmak tarafına doğru bükülür; bileğin başparmak tarafında belirgin ağrı olması tanıyı destekler. Gerekirse kireçlenme, kırık veya başka sorunları ayırt etmek için röntgen, tendonları ve kılıfı görmek için ultrasonografi istenebilir. Başparmak kökü kireçlenmesi ve bilek kırıkları benzer ağrı yapabileceğinden değerlendirmeyi hekimin yapması önemlidir.
Tedavi ve Korunma
Amaç, tendon kılıfındaki iltihabı azaltmak ve başparmağın rahat hareket etmesini sağlamaktır. Tedavi kişiye göre hekim tarafından planlanır:
- Dinlendirme ve atel: Başparmağı ve bileği sabitleyen özel atel, tendonların dinlenmesini sağlar.
- Soğuk uygulama: Ağrılı bölgeye kısa süreli soğuk uygulama şişliği azaltabilir.
- İlaç tedavisi: Hekimin uygun gördüğü ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar kullanılabilir.
- Fizik tedavi: Ağrı azaldıktan sonra germe ve güçlendirme egzersizleri, hareket alışkanlıklarının düzeltilmesi ve fizik tedavi yöntemleri uygulanabilir.
- Enjeksiyon: Yakınmalar sürerse tendon kılıfına kortikosteroid enjeksiyonu yapılabilir; birçok hastada belirgin rahatlama sağlar.
- Cerrahi: Diğer tedavilere yanıt vermeyen hastalarda tendon kılıfını genişleten küçük bir ameliyat yapılabilir.
Korunmak için bileği zorlayan hareketlere ara vermek, bebeği kaldırırken yalnızca başparmak ve bilekle değil tüm kol ve avuçla desteklemek, telefon kullanımında başparmağı sürekli zorlamamak ve iş sırasında bileği düz tutmaya çalışmak yararlıdır.
Ne Zaman Doktora Gitmeli?
Bileğin başparmak tarafındaki ağrı birkaç gün dinlenmeye rağmen geçmiyorsa, günlük işleri yapmayı zorlaştırıyorsa ya da tekrarlıyorsa bir fiziksel tıp ve rehabilitasyon, ortopedi veya el cerrahisi hekimine başvurmak gerekir. Düşme veya darbe sonrası bilekte şiddetli ağrı, belirgin şişlik ya da şekil bozukluğu varsa kırık olasılığı nedeniyle beklemeden acil değerlendirme gerekir. Bölgede kızarıklık, ısı artışı ve ateş görülmesi enfeksiyon belirtisi olabileceğinden yine gecikmeden hekime başvurulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
De Quervain tenosinoviti kendiliğinden geçer mi?
Hafif vakalarda zorlayıcı hareketlerden kaçınmak ve dinlenmek yakınmaları azaltabilir. Ancak ağrı sürüyorsa tedavi edilmezse uzun süre devam edebilir; değerlendirme ve tedavi için hekime başvurmak önerilir.
Neden anne bileği deniyor?
Yeni doğum yapmış annelerde, bebeği kaldırırken başparmak ve bileğin tekrar tekrar zorlanması ve gebelikle ilgili hormonal değişiklikler nedeniyle sık görüldüğü için bu adla anılır.
Finkelstein testi nedir?
Başparmağın avuç içine kapatılıp üzerine diğer parmakların kapatıldığı ve bileğin serçe parmak tarafına büküldüğü bir muayene hareketidir. Bileğin başparmak tarafında ağrı oluşması tanıyı destekler. Testi hekimin yapması ve yorumlaması gerekir.
Atel ne kadar süre takılmalı?
Atelin süresi ve nasıl kullanılacağı yakınmaların şiddetine göre hekim tarafından belirlenir. Atel kullanımı genellikle başparmağı dinlendiren diğer önlemlerle birlikte uygulanır.
Ameliyat gerekir mi?
Çoğu hasta atel, ilaç, fizik tedavi ve gerekirse enjeksiyonla düzelir. Bu tedavilere yanıt alınamayan hastalarda tendon kılıfını genişleten küçük bir ameliyat seçenek olabilir.
Kendi durumunuzu yazın, De Quervain Tenosinoviti ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.
Bu konuda kendi sorumu sor →