Kas Krampı

Kas Krampı Nedir?

Kas krampı, bir kasın istem dışı, ani ve ağrılı şekilde kasılıp sertleşmesidir. En sık baldır kaslarında görülür; ayak, uyluk, el ve karın kasları da etkilenebilir. Krampların çoğu zararsızdır ve saniyeler ile birkaç dakika içinde kendiliğinden geçer, ancak şiddetli ağrı yapabilir ve uykuyu bölebilir. Özellikle geceleri bacaklarda görülen kramplar yaşlılarda ve gebelikte sık rastlanan bir yakınmadır.

Belirtileri Nelerdir?

• Kasta ani, keskin ve şiddetli ağrı
• Kasın sert ve topak gibi hissedilmesi, bazen deri altından görülebilmesi
• Etkilenen bölgeyi hareket ettirememe
• Kramp geçtikten sonra bir süre devam eden kas hassasiyeti ve ağrısı

Krampın süresi genellikle birkaç saniye ile 10-15 dakika arasında değişir.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Kas krampının nedeni çoğu zaman tam olarak bulunamaz. Katkıda bulunabilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Aşırı efor, kas yorgunluğu veya alışılmadık egzersiz
• Uzun süre aynı pozisyonda oturmak veya ayakta durmak
• Sıvı kaybı (dehidrasyon) ve terlemeye bağlı tuz kaybı
• Kandaki potasyum, magnezyum, kalsiyum veya sodyum dengesizlikleri
• Gebelik, ileri yaş ve alkol kullanımı
• Bazı ilaçlar (örneğin idrar söktürücüler ve kolesterol düşürücü bazı ilaçlar)
• Diyabet, tiroid, böbrek ve karaciğer hastalıkları ile damar ve sinir hastalıkları

Sık ve şiddetli tekrarlayan kramplar altta yatan bir sağlık sorununun işareti olabileceği için hekim değerlendirmesi gerekir.

Tanı Nasıl Konur?

Kas krampının tanısı çoğunlukla hastanın anlatımına dayanır. Hekim krampların ne zaman ortaya çıktığını, ilaç kullanımını, beslenme ve sıvı alışkanlıklarını ve eşlik eden hastalıkları sorgular, kasları ve sinir refleksleri muayene eder. Krampları sık, şiddetli veya nedeni belirsizse kan tetkikleriyle elektrolit düzeyleri, böbrek, karaciğer ve tiroid fonksiyonları ile kan şekeri kontrol edilebilir. Gerekli görülürse damar ve sinir incelemeleri yapılır.

Tedavi ve Korunma

Kramp sırasında şunlar yapılabilir:

• Kasılan kası nazikçe germek; baldır krampında ayağın parmaklarını dize doğru çekmek veya ayağa basarak yavaşça ayakta durmak.
• Kramp geçtikten sonra bölgeye hafif masaj yapmak.
• Kas sertliği sürüyorsa sıcak uygulama, sonrasında ağrı devam ederse soğuk uygulama.
• Yürümek ve bacağı hareket ettirmek.

Krampları önlemeye yardımcı olabilecek yöntemler:

• Gün içinde ve yatmadan önce baldır ve uyluk kaslarına germe egzersizleri yapmak.
• Yeterli sıvı almak ve sıcakta veya egzersizde sıvı ile tuz kaybını yerine koymak.
• Potasyum, magnezyum ve kalsiyum bakımından dengeli beslenmek (sebze, meyve, baklagil, süt ürünleri).
• Efora kademeli başlamak, öncesinde ısınmak, uygun ve rahat ayakkabı giymek.
• Alkol ve aşırı kafeini azaltmak.

Vitamin ve mineral takviyelerinin kramplar üzerindeki yararı kişiden kişiye değişir ve kanıtı sınırlıdır; takviye kullanmadan önce hekime danışılmalıdır. İlaç kaynaklı olduğu düşünülen kramplarda ilaç ayarlaması hekim tarafından yapılır.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Kramplar sık tekrarlıyorsa, günlük yaşamı veya uykuyu bozuyorsa, kas güçsüzlüğü veya erimesi eşlik ediyorsa ya da yeni bir ilaca başladıktan sonra ortaya çıktıysa hekime başvurun. Tek bacakta ani şişlik, kızarıklık, ısı artışı ve ağrı varsa (derin ven trombozu olabilir) veya bacak ağrısına nefes darlığı ve göğüs ağrısı eşlik ediyorsa gecikmeden acil servise gidin.