Kumar Bağımlılığı

Kumar Bağımlılığı Nedir?

Kumar bağımlılığı, kişinin olumsuz sonuçlarına rağmen kumar ve bahis oynamayı kontrol edememesiyle ortaya çıkan bir davranışsal bağımlılıktır. Tıp literatüründe kumar oynama bozukluğu ya da patolojik kumar olarak da adlandırılır. Beyindeki ödül sistemi, madde bağımlılığına benzer biçimde etkilenir; kazanma beklentisi kişide güçlü bir heyecan ve tekrar oynama isteği yaratır.

Günümüzde çevrim içi bahis siteleri, sanal casino oyunları ve telefon uygulamaları kumara erişimi çok kolaylaştırmıştır. Bu nedenle sorun gençlerde ve genç erişkinlerde giderek daha sık görülmektedir. Kumar bağımlılığı bir irade zayıflığı değil, tedavi edilebilen bir ruh sağlığı sorunudur.

Belirtileri

Belirtiler çoğu zaman sinsi başlar ve kişi bir süre sorunu inkâr edebilir. Sık görülen işaretler şunlardır:

• Aynı heyecanı yaşamak için giderek daha büyük miktarlarla oynama isteği
• Kumarı azaltmaya ya da bırakmaya çalışınca huzursuzluk ve sinirlilik
• Defalarca bırakmayı deneyip başaramama
• Sürekli kumar düşünme, bir sonraki oyunu ya da bahsi planlama
• Stres, üzüntü veya suçluluk hissettiğinde kumara yönelme
• Kaybedilen parayı geri kazanmak için yeniden oynama (kaybı kovalama)
• Aileye ve yakınlara ne kadar oynadığı konusunda yalan söyleme
• Kumar yüzünden iş, okul veya ilişkilerde ciddi sorunlar yaşama
• Borçları kapatmak için başkalarından para isteme ya da borçlanma

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Kumar bağımlılığının tek bir nedeni yoktur; biyolojik, psikolojik ve çevresel etkenler birlikte rol oynar. Risk artıran başlıca durumlar şunlardır:

• Kumara erken yaşta başlamak
• Ailede kumar ya da başka bir bağımlılık öyküsü
• Dürtüsel, heyecan arayan kişilik özellikleri
• Depresyon, anksiyete, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi eşlik eden ruhsal sorunlar
• Alkol veya madde kullanımı
• Yalnızlık, işsizlik, maddi sıkıntı ve yoğun stres
• Çevrim içi bahse her an kolay erişim ve reklamlara sık maruz kalma

Tanı

Tanı, psikiyatri uzmanı veya klinik psikolog tarafından yapılan ayrıntılı bir görüşmeye dayanır. Kişinin kumar alışkanlıkları, harcadığı zaman ve para, bırakma girişimleri ve kumarın hayatına etkileri değerlendirilir. Tanı için kan tahlili ya da görüntüleme yöntemi yoktur; ancak uzman, eşlik edebilecek depresyon, anksiyete veya madde kullanımını da araştırır. Bazı durumlarda standart tarama ölçeklerinden yararlanılır.

Tedavi ve Korunma

Kumar bağımlılığı tedavi edilebilir ve birçok kişi uygun destekle kontrolü yeniden kazanır. Tedavi kişiye göre planlanır ve genellikle şu yöntemleri içerir:

• Bilişsel davranışçı terapi: Kumara ilişkin yanlış inançları (bu sefer kazanacağım düşüncesi gibi) fark etmeyi ve tetikleyicilerle başa çıkmayı öğretir.
• Motivasyonel görüşme: Değişim isteğini güçlendirmeye yardımcı olur.
• Destek grupları: Benzer sorunu yaşayan kişilerle deneyim paylaşımı iyileşmeyi destekler.
• Aile ve çift terapisi: Bozulan güveni onarmaya ve yakınların doğru destek vermesine yardımcı olur.
• İlaç tedavisi: Eşlik eden depresyon veya anksiyete varsa psikiyatri uzmanı ilaç önerebilir.

Pratik önlemler de önemlidir: bahis uygulamalarını silmek ve engellemek, kredi kartı ve para erişimini güvendiğiniz birine devretmek, kumarla ilişkili ortamlardan uzak durmak ve boş zamanı spor, hobi ve sosyal etkinliklerle doldurmak nüksü önlemeye yardımcı olur.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Kumarı kontrol etmekte zorlanıyorsanız, borçlarınız artıyorsa ya da yakınlarınız endişelerini dile getiriyorsa bir psikiyatri uzmanına veya psikoloğa başvurmanız önerilir. Kumar kayıpları sonrası umutsuzluk, kendine zarar verme ya da intihar düşünceleri yaşıyorsanız beklemeden en yakın acil servise başvurun veya bir yakınınızdan yardım isteyin.