Biberon Çürüğü

Biberon Çürüğü Nedir?

Biberon çürüğü, tıpta erken çocukluk çağı çürüğü olarak adlandırılan ve okul öncesi dönemdeki çocukların süt dişlerinde görülen çürüktür. Adını, çocuğun uzun süre ağzında süt, mama, meyve suyu ya da şekerli içecek bulunan biberonla, özellikle gece uykuya dalmasından alır. Ancak yalnızca biberon değil; sık ve uzun süreli şekerli beslenme, gece beslenmesi sonrası dişlerin temizlenmemesi ve ağız bakımının yetersizliği de aynı tabloya yol açabilir. Süt dişleri ileride dökülecek olsa da çiğneme, konuşma, beslenme ve kalıcı dişlere yer tutma açısından önemlidir; bu nedenle tedavisiz bırakılmamalıdır.

Belirtileri

Çürük çoğunlukla üst ön dişlerde başlar. Alt ön dişler, dil ve tükürük tarafından korunduğu için genellikle daha geç etkilenir. Sık görülen belirtiler şunlardır:

• Diş yüzeyinde, özellikle diş eti çizgisine yakın bölgede tebeşir beyazı lekeler
• Zamanla açık kahverengi, kahverengi ya da siyah renge dönüşen alanlar
• Dişlerde kırılma, ufalanma ve kısalma
• Yemek yerken ya da soğuk-sıcak içeceklerde huzursuzluk, ağlama
• Ağız kokusu, iştahsızlık ve uyku düzeninde bozulma
• İlerlemiş durumlarda diş eti üzerinde sivilceye benzer şişlik (apse)

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Ağızdaki bazı bakteriler şekerleri parçalayarak asit üretir; bu asit diş minesini zamanla çözer. Gece uykuda tükürük akışı azaldığı için dişlerin üzerinde kalan süt veya şekerli sıvı daha uzun süre etki eder. Başlıca risk faktörleri:

• Çocuğun biberonla uyutulması ya da gün boyu elinde biberon veya şekerli içecek dolaşması
• Gece beslenmesi sonrası dişlerin silinmemesi ya da fırçalanmaması
• Emziğin bal, reçel veya şekerle tatlandırılması
• Sık atıştırma ve şekerli yiyecek tüketimi
• Diş fırçalamaya geç başlanması, florürlü diş macununun kullanılmaması
• Çürüğe neden olan bakterilerin ortak kaşık kullanımı gibi yollarla bakım veren kişiden çocuğa geçmesi
• Ailede yaygın diş çürüğü öyküsü

Tanı

Tanı diş hekiminin muayenesiyle konur. Hekim dişleri gözle ve uygun aletlerle inceler; gerekirse çürüğün derinliğini ve diş köküne yakınlığını görmek için diş röntgeni isteyebilir. Erken dönemdeki beyaz lekeler ebeveynler tarafından kolayca gözden kaçırılabildiği için düzenli kontrol önemlidir. Genel öneri, ilk diş hekimi ziyaretinin ilk diş çıktıktan sonra ve en geç bir yaş civarında yapılmasıdır.

Tedavi ve Korunma

Tedavi, çürüğün ne kadar ilerlediğine göre diş hekimi tarafından planlanır. Başlangıç evresindeki beyaz lekelerde florür uygulamaları ve beslenme-bakım alışkanlıklarının düzeltilmesiyle ilerleme durdurulabilir. Oyuk oluşmuşsa dolgu, daha geniş hasarda süt dişi kanal tedavisi veya kuron gerekebilir; kurtarılamayan dişler çekilebilir ve gerektiğinde yer tutucu uygulanır. Çok sayıda dişin tedavi edilmesi gereken küçük çocuklarda işlemler hekimin değerlendirmesiyle sedasyon veya genel anestezi altında yapılabilir.

Korunma için öneriler:

• Çocuğu biberonla uyutmayın; gerekiyorsa biberonda yalnızca su bulunsun
• Diş çıkmadan önce diş etlerini temiz, nemli bir bezle silin; ilk dişle birlikte fırçalamaya başlayın
• Çocuğun yaşına uygun miktarda florürlü diş macununu hekiminizin önerisine göre kullanın ve fırçalamayı bir yetişkin yapsın ya da denetlesin
• Bir yaş civarından itibaren bardakla içmeye geçişi destekleyin
• Şekerli içecek ve atıştırmalıkları azaltın, öğün aralarında su verin
• Düzenli diş hekimi kontrollerini aksatmayın

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Dişlerde beyaz, kahverengi ya da siyah lekeler, kırılma veya çocuğun yemek yerken ağrı belirtisi gösterdiğini fark ederseniz diş hekimine başvurun. Yüzde veya diş etinde şişlik, ateş, yutma güçlüğü ya da çocuğun genel durumunda bozulma varsa vakit kaybetmeden acil sağlık hizmetine başvurun; bu bulgular yayılan bir diş enfeksiyonunu gösterebilir.