Golfçü Dirseği

Fiziksel Tıp Ve Rehabilitasyon
Halk arasında: Medial Epikondilit

Golfçü dirseği (medial epikondilit), ön kol kaslarının dirseğin iç kısmına yapıştığı bölgede ağrı ile kendini gösteren bir rahatsızlıktır. Tekrarlayıcı hareketler sonucu oluşur. Belirtiler arasında ağrı, güçsüzlük ve hassasiyet bulunur. Tanı fizik muayene ile konur. Tedavide dinlenme, buz, fizik tedavi ve egzersiz önemlidir. Geçmeyen durumlarda enjeksiyon veya cerrahi gerekebilir. Korunmada ergonomi ve doğru teknik esastır.

Golfçü Dirseği Nedir?

Golfçü dirseği (medial epikondilit veya medial epikondilopati), dirseğin iç tarafındaki kemik çıkıntısına (medial epikondil) yapışan ön kol kaslarının tendonlarında aşırı kullanıma bağlı gelişen hasar ve ağrıdır. Bu kaslar bileği ve parmakları avuç içine doğru büker ve ön kolu içe çevirir. Tekrarlayan kavrama, sıkma, bileği bükme ve fırlatma hareketleri bu tendonlarda küçük yırtıklara ve dejenerasyona yol açar.

Adında "golf" geçse de golfçü dirseği yalnızca golf oyuncularında görülmez. Elini ve bileğini tekrarlayan şekilde zorlayan herkeste, örneğin marangozlarda, inşaat işçilerinde, aşçılarda, bilgisayar kullanıcılarında ve ağırlık kaldıranlarda ortaya çıkabilir. Benzer bir durum olan tenisçi dirseği ise dirseğin dış tarafını etkiler ve golfçü dirseğinden daha sık görülür.

Golfçü dirseği genellikle 40–60 yaşları arasında ve erkeklerde daha sık görülür. Eskiden bir iltihap (tendinit) olduğu düşünülse de günümüzde temel sorunun, tendonun aşırı yüklenmeye bağlı yıpranması ve onarımının bozulması (tendinopati) olduğu bilinmektedir. Golfçü dirseği çoğu zaman ameliyat gerekmeden, dinlenme, aktivite düzenlemesi ve egzersiz tedavisiyle aylar içinde iyileşir.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

  • Tekrarlayan bilek ve parmak bükme hareketleri: Sürekli kavrama, sıkma, çevirme ve kaldırma.
  • Sporlar:
    • Golf (özellikle yanlış teknikle veya zemine sert vuruşlarla)
    • Fırlatma sporları: Beyzbol, cirit, hentbol, voleybol
    • Raket sporları: Tenis (özellikle forehand ve servis), squash
    • Ağırlık kaldırma, tırmanış, kürek ve okçuluk
  • Meslekler: Marangozluk, tesisatçılık, inşaat, montaj işleri, aşçılık, kasaplık, temizlik, uzun süreli bilgisayar ve fare kullanımı, el aletleriyle yoğun çalışma.
  • Yanlış teknik ve uygun olmayan ekipman: Hatalı golf vuruşu, uygun olmayan raket sapı kalınlığı, ağır aletler.
  • Yetersiz ısınma ve kas zayıflığı: Ön kol, omuz ve sırt kaslarının zayıf olması.
  • Aktivite yoğunluğunun aniden artırılması
  • Yaş: 40 yaş üzerinde tendonların iyileşme kapasitesi azalır.
  • Sigara, obezite ve diyabet

Belirtileri Nelerdir?

  • Dirseğin iç tarafında ağrı ve hassasiyet: Ağrı genellikle yavaş yavaş başlar; ön kolun iç yüzüne doğru yayılabilir.
  • Belirli hareketlerle artan ağrı: Elini sıkma, el sıkışma, kavanoz açma, kapı kolu çevirme, nesne kaldırma (özellikle avuç içi yukarı bakarken), bileği bükme ve golf sopası veya raket sallama.
  • Kavrama gücünde azalma
  • Dirsekte sertlik: Özellikle sabahları.
  • Elde ve parmaklarda uyuşma ve karıncalanma: Özellikle yüzük ve küçük parmakta. Bu belirti, dirseğin iç tarafından geçen ulnar sinirin de tahriş olduğunu gösterebilir.
  • Bilek ve el güçsüzlüğü

Tanı Nasıl Konur?

  • Öykü ve fizik muayene: Ağrının yeri, başlangıcı, tetikleyen hareketler, meslek ve spor alışkanlıkları sorgulanır. Dirseğin iç tarafındaki kemik çıkıntısına bastırıldığında hassasiyet aranır.
  • Provokasyon testleri: Bileği dirence karşı avuç içine doğru bükme ve ön kolu içe çevirme hareketleri ağrıyı artırıyorsa tanıyı destekler.
  • Sinir muayenesi: Ulnar sinir tutulumu açısından his ve kas gücü değerlendirilir.
  • Röntgen: Genellikle normaldir; kırık, kireçlenme ve kemik sorunlarını dışlamak için çekilebilir.
  • Ultrasonografi ve MR: Tanı belirsiz olduğunda, tedaviye yanıt alınamadığında veya tendon yırtığı ve bağ yaralanması şüphesinde.
  • Sinir iletim çalışması (EMG): Ulnar sinir tutulumu şüphesinde.

Golfçü dirseği; dirseğin iç yan bağ yaralanması (özellikle fırlatma sporu yapanlarda), ulnar sinir sıkışması (kübital tünel sendromu), boyun fıtığına bağlı yansıyan ağrı ve dirsek kireçlenmesi ile karışabilir.

Tedavi Seçenekleri

Ameliyatsız Tedavi

Hastaların büyük çoğunluğu ameliyatsız tedaviyle iyileşir. İyileşme genellikle 6 hafta ile birkaç ay arasında sürer; bazı hastalarda bir yıla kadar uzayabilir.

  • Göreceli dinlenme ve aktivite düzenlemesi: Ağrıyı artıran hareketlerden geçici olarak kaçınma veya bu hareketlerin yapılış şeklini değiştirme. Tam hareketsizlik önerilmez.
  • Soğuk uygulama: Ağrılı bölgeye günde birkaç kez 10–15 dakika süreyle buz uygulaması.
  • Ağrı kesiciler: İltihap giderici ağrı kesiciler (ağızdan veya krem şeklinde) kısa süreli kullanılabilir.
  • Egzersiz ve fizik tedavi: Tedavinin en önemli parçasıdır.
    • Ön kol esneme egzersizleri
    • Bilek bükücü kasları için eksantrik güçlendirme egzersizleri (kasın uzarken kasılması); tendon iyileşmesini destekler
    • Kavrama gücü egzersizleri
    • Omuz ve sırt kaslarının güçlendirilmesi
  • Destek bandı (epikondilit bandı): Dirseğin hemen altında ön kola takılan bant, tendona binen yükü azaltabilir.
  • Bilek ateli: Özellikle gece kullanımıyla bileğin dinlenmesini sağlayabilir.
  • Fizik tedavi yöntemleri: Ultrason, şok dalga tedavisi (ESWT) ve diğer yöntemler seçilmiş hastalarda kullanılabilir.
  • Enjeksiyonlar:
    • Kortizon enjeksiyonu: Kısa vadede ağrıyı belirgin şekilde azaltabilir; ancak uzun vadede faydası sınırlıdır ve tekrarlayan enjeksiyonlar tendonu zayıflatabilir. Bu nedenle dikkatli ve sınırlı kullanılır.
    • Trombositten zengin plazma (PRP): Bazı hastalarda tendon iyileşmesini destekleyebilir.

Cerrahi Tedavi

En az 6–12 ay boyunca uygun ameliyatsız tedaviye rağmen ağrısı devam eden ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkilenen az sayıda hastada cerrahi değerlendirilir. Ameliyatta hasarlı tendon dokusu temizlenir ve sağlam tendon kemiğe yeniden tutturulur. Ulnar sinir sıkışması da varsa sinir serbestleştirilebilir. Ameliyat sonrası birkaç ay süren rehabilitasyon gerekir.

Evde Uygulanabilecek Basit Egzersizler

Aşağıdaki egzersizler, hekim veya fizyoterapist önerisiyle ve ağrıyı artırmayacak şekilde uygulanmalıdır:

  • Bilek bükücü esnetme: Kolunuzu öne uzatın, avuç içiniz yukarı baksın; diğer elinizle parmaklarınızı nazikçe aşağı ve geriye çekin. 20–30 saniye tutun, 3 kez tekrarlayın.
  • Eksantrik bilek bükme: Ön kolunuzu masaya dayayın, avuç içiniz yukarı baksın, elinizde hafif bir ağırlık tutun. Diğer elinizin yardımıyla bileğinizi yukarı kaldırın, sonra yalnızca etkilenen elinizle yavaşça aşağı indirin. 15 tekrar, 3 set.
  • Kavrama egzersizi: Yumuşak bir topu 5 saniye sıkın ve bırakın; 10–15 tekrar yapın.
  • Ön kol çevirme: Elinizde hafif bir nesneyle avuç içinizi yavaşça aşağı ve yukarı çevirin.

Spora ve İşe Dönüş

Ağrı geçtikten, tam hareket açıklığı ve kas gücü geri kazanıldıktan sonra spora ve zorlayıcı işlere kademeli olarak dönülmelidir. Erken ve hızlı dönüş tekrarlama riskini artırır. Golf ve raket sporlarında bir antrenörle teknik değerlendirme yapılması önerilir.

Korunma Yolları

  • Isınma ve esneme: Spor ve ağır işlerden önce ön kol ve omuz kaslarını ısıtın.
  • Kas gücünü artırın: Ön kol, omuz ve sırt kaslarını düzenli olarak güçlendirin.
  • Doğru teknik: Golfte ve raket sporlarında doğru vuruş tekniğini öğrenin.
  • Uygun ekipman: Golf sopası ve raketin ağırlık ve sap kalınlığının size uygun olmasına dikkat edin.
  • Kademeli artış: Antrenman ve iş yükünü yavaş yavaş artırın.
  • Ergonomi: Bilgisayar başında bileğinizi düz tutun; ergonomik fare ve klavye kullanın; el aletlerinde kavrama gücünü azaltacak tutamaklar seçin.
  • Mola verin: Tekrarlayan işlerde sık sık kısa molalar verin ve ön kolunuzu esnetin.
  • Doğru kaldırma: Ağır nesneleri avuç içi aşağı bakacak şekilde ve iki elle kaldırmaya çalışın.

Sık Sorulan Sorular

  • Golfçü dirseği ile tenisçi dirseği arasındaki fark nedir? Golfçü dirseği dirseğin iç tarafını, tenisçi dirseği ise dış tarafını etkiler. Her ikisi de aşırı kullanıma bağlı tendon sorunlarıdır.
  • Golfçü dirseği kendiliğinden geçer mi? Hafif durumlar aktivite düzenlemesiyle geçebilir; ancak düzenli egzersiz programı iyileşmeyi hızlandırır.
  • Kortizon iğnesi kalıcı çözüm müdür? Hayır; kısa vadede ağrıyı azaltabilir ancak altta yatan tendon sorununu tedavi etmez. Egzersiz tedavisiyle birlikte kullanılmalıdır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Dirseğinizin iç tarafında birkaç haftadır süren ve dinlenmeyle geçmeyen ağrı, kavrama gücünde azalma, eşyaları düşürme ya da yüzük ve küçük parmakta uyuşma ve karıncalanma varsa bir fiziksel tıp ve rehabilitasyon veya ortopedi uzmanına başvurun.

Acil durum: Dirseğe düşme veya darbe sonrası ani başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve şekil bozukluğu, dirseği hiç hareket ettirememe, elde belirgin güç kaybı ya da dirsekte kızarıklık, sıcaklık ve şişlikle birlikte ateş varsa beklemeden acil servise başvurun.

Golfçü dirseği fiziksel tıp ve rehabilitasyon, ortopedi ve travmatoloji ve spor hekimliği uzmanları tarafından tedavi edilir; sinir tutulumu şüphesinde nöroloji uzmanlarından, cerrahi gerektiğinde el cerrahisi uzmanlarından destek alınır.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurunuz.

Sık Sorulan Sorular

Golfçü dirseği için mutlaka ameliyat gerekir mi?

Hayır, çoğu golfçü dirseği vakası konservatif tedavi ile iyileşir. Ameliyat, 6-12 ay boyunca tedaviye yanıt alınamayan inatçı durumlarda son çare olarak düşünülür.

Golfçü dirseği tamamen iyileşir mi?

Evet, uygun tedavi ve dinlenme ile çoğu hasta birkaç ay içinde iyileşir. Ancak tekrarlanan zorlayıcı aktiviteler engellenmezse rahatsızlık nüksedebilir.

Sadece golfçülerde mi görülür?

Hayır, adı golfçü dirseği olsa da tekrarlayan el bileği hareketleri yapan herkeste görülebilir. Özellikle inşaat işçileri, marangozlar, bilgisayar kullanıcıları ve bazı sporcular risk altındadır.

Hangi bölüm doktoruna gitmeliyim?

Bu rahatsızlık için Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon veya Ortopedi ve Travmatoloji bölümlerine başvurabilirsiniz. Doktorunuz tanıyı koyup uygun tedaviyi planlayacaktır.

Evde egzersiz yapabilir miyim?

Doktor veya fizyoterapistin önerdiği egzersizleri evde yapabilirsiniz. Ancak kendi başınıza ağrı artırıcı egzersizlerden kaçınmalısınız. Profesyonel bir program en doğrusudur.

Golfçü Dirseği ile ilgili sorunuz mu var?

Kendi durumunuzu yazın, Golfçü Dirseği ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.

Bu konuda kendi sorumu sor →