Potasyum Eksikliği

Potasyum Eksikliği Nedir?

Potasyum; kalbin düzenli atması, kasların kasılması, sinirlerin uyarı iletmesi ve vücuttaki sıvı dengesinin korunması için gerekli temel bir mineraldir. Kandaki potasyum düzeyinin normalin altına düşmesine tıpta hipokalemi, günlük dilde potasyum eksikliği denir. Hafif düşüklük çoğu zaman belirti vermez ve rutin kan tahlilinde fark edilir; belirgin düşüklük ise kas ve kalp işlevlerini etkileyebilir.

Sağlıklı bir kişide yalnızca yetersiz beslenme nedeniyle ciddi potasyum eksikliği gelişmesi seyrektir. Eksiklik çoğunlukla sıvı kaybı, bazı ilaçlar veya altta yatan bir hastalıkla ilişkilidir. Bu nedenle beslenme düzenlemesi önemli olsa da nedenin hekim tarafından araştırılması gerekir.

Belirtileri

• Halsizlik, çabuk yorulma ve güçsüzlük hissi
• Kas krampları, kas ağrısı veya seğirmeler
• Kabızlık ve karında şişkinlik
• Çarpıntı ya da kalp atışlarında düzensizlik hissi
• Uyuşma ve karıncalanma
• Sık idrara çıkma ve aşırı susama (uzun süren eksiklikte)

Belirgin kas güçsüzlüğü, nefes darlığı, bayılma veya düzensiz ve hızlı kalp atışı acil durumdur; vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurun.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Uzun süren kusma veya ishal
• İdrar söktürücü (diüretik) ilaçların kullanımı
• Müshil ilaçlarının sık ve uzun süreli kullanımı
• Aşırı terleme ile birlikte yetersiz sıvı ve mineral alımı
• Magnezyum eksikliği (potasyumun düzelmesini zorlaştırabilir)
• Bazı böbrek ve hormon hastalıkları
• Yeme bozuklukları, alkol kullanım bozukluğu ve çok kısıtlı diyetler

Yaşlılar, kalp hastalığı nedeniyle ilaç kullananlar ve sürekli idrar söktürücü alan kişiler daha fazla risk altındadır.

Tanı

Tanı basit bir kan tahliliyle konur. Hekim eksikliğin nedenini anlamak için böbrek fonksiyonları, magnezyum düzeyi ve gerekirse idrarda potasyum ölçümü isteyebilir. Kalp ritmi üzerindeki etkiyi görmek için elektrokardiyografi (EKG) çekilebilir. Kullanılan tüm ilaçların ve takviyelerin hekime bildirilmesi tanı açısından önemlidir.

Tedavi ve Korunma

Tedavi, eksikliğin derecesine ve nedenine göre hekim tarafından planlanır. Hafif durumlarda beslenme düzenlemesi ve ağızdan takviye yeterli olabilirken, ağır durumlarda hastanede damar yoluyla tedavi gerekebilir. Potasyum takviyesini hekime danışmadan kullanmayın; özellikle böbrek hastalığı olanlarda veya bazı tansiyon ilaçlarını kullananlarda fazla potasyum da tehlikeli olabilir.

Diyetisyen, dengeli ve potasyumdan zengin bir beslenme planı oluşturmanıza yardımcı olabilir. Potasyum açısından zengin besinlere örnek olarak şunlar verilebilir:

• Muz, kayısı (özellikle kuru kayısı), portakal ve kavun
• Patates, domates, ıspanak ve diğer yeşil yapraklı sebzeler
• Kuru fasulye, mercimek ve nohut gibi baklagiller
• Yoğurt, süt ve fındık, badem gibi kuruyemişler

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Birkaç günü aşan kusma veya ishal, açıklanamayan halsizlik, sık kramplar ya da çarpıntı yaşıyorsanız hekiminize başvurun. İdrar söktürücü ilaç kullanıyorsanız düzenli kan kontrollerinizi aksatmayın.