Vertigo
Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin döndüğü hissidir ve genellikle iç kulak kaynaklıdır. En sık görülen tipi BPPV'dir. Belirtileri arasında dönme hissi, denge kaybı, mide bulantısı ve göz hareketleri yer alır. Nedenleri iç kulak sorunları, baş yaralanmaları, migren ve bazı ilaçlar olabilir. Tanı öykü ve fizik muayene ile konur, gerekirse testler yapılır. Tedavi nedene yöneliktir; BPPV'de manevralar etkilidir. Acil durumlarda (konuşma bozukluğu, yüz uyuşması) hemen acile başvurulmalıdır.
Vertigo Nedir?
Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin döndüğü hissine kapılması durumudur. Halk arasında baş dönmesi olarak bilinir, ancak her baş dönmesi vertigo değildir. Vertigo genellikle iç kulaktaki denge merkezinden kaynaklanır. En sık görülen tipi Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV) olup, baş hareketleriyle tetiklenen kısa süreli ataklarla karakterizedir.
Belirtileri Nelerdir?
- Dönme hissi (kendinizin veya çevrenin döndüğünü hissetme)
- Denge kaybı, sendeleme
- Mide bulantısı, kusma
- Gözlerde istemsiz hareketler (nistagmus)
- Terleme, çarpıntı
- Baş ağrısı veya kulakta çınlama (eşlik eden durumlara göre)
Acil durum: Vertigo ile birlikte konuşma bozukluğu, yüzde uyuşma, kol veya bacakta güçsüzlük, çift görme varsa derhal acil servise başvurun. Bunlar inme belirtisi olabilir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- İç kulak sorunları: BPPV (kristal oynaması), vestibüler nörit, Meniere hastalığı
- Baş ve boyun yaralanmaları
- Migren (vestibüler migren)
- Bazı ilaçlar (ototoksik etki)
- Yaşlanma (denge sistemi zayıflar)
- Stres, uykusuzluk, enfeksiyonlar
Risk faktörleri arasında ileri yaş, kadın cinsiyet, daha önce geçirilmiş baş dönmesi atakları ve ailede vertigo öyküsü sayılabilir.
Tanı Nasıl Konur?
Tanı için öncelikle detaylı bir öykü alınır. Doktorunuz atakların süresi, tetikleyicileri ve eşlik eden belirtileri sorgular. Fizik muayenede baş hareketleriyle testler yapılır (Dix-Hallpike testi gibi). Gerekirse işitme testi, odyogram, video-nistagmografi (VNG) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) istenebilir. BPPV tanısı genellikle klinik muayene ile konur.
Tedavi ve Korunma
Tedavi altta yatan nedene göre değişir. BPPV'de kanalit repozisyon manevraları (Epley, Semont gibi) oldukça etkilidir. Vestibüler nöritte denge egzersizleri ve ilaçlar (antihistaminikler, antiemetikler) kullanılır. Meniere hastalığında tuz kısıtlaması ve diüretikler önerilir. Korunma: Ani baş hareketlerinden kaçınmak, yüksekten kaçınmak, düzenli uyku, stresten uzak durmak ve doktor önerisiyle denge egzersizleri yapmak atak sıklığını azaltabilir. Vertigo şikayetiniz varsa mutlaka bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurun.
Sık Sorulan Sorular
Vertigo ve baş dönmesi aynı şey midir?
Hayır, her baş dönmesi vertigo değildir. Vertigo, dönme hissi ile karakterize bir baş dönmesi türüdür. Sersemlik, baygınlık hissi gibi diğer baş dönmesi türlerinden farklıdır.
BPPV nedir ve nasıl tedavi edilir?
BPPV, iç kulaktaki kristallerin yerinden oynaması sonucu oluşan bir vertigo türüdür. Tedavisinde doktor tarafından uygulanan baş ve vücut manevraları (Epley manevrası gibi) ile kristaller yerine yerleştirilir.
Vertigo atakları ne kadar sürer?
Süre nedene göre değişir. BPPV'de ataklar genellikle 30 saniye ile 1 dakika arasında sürer. Vestibüler nöritte ise şiddetli dönme hissi saatlerce hatta günlerce devam edebilir.
Vertigo için hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanına başvurmalısınız. Gerekirse nöroloji veya fizik tedavi uzmanları da sürece dahil olabilir.
Vertigoyu önlemek mümkün müdür?
Tamamen önlemek mümkün olmasa da ani baş hareketlerinden kaçınmak, düzenli uyku ve stresten uzak durmak atak sıklığını azaltabilir. Ayrıca doktor önerisiyle denge egzersizleri yapılabilir.
Kendi durumunuzu yazın, Vertigo ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.
Bu konuda kendi sorumu sor →