Çocukta Kasık Fıtığı
Çocukta kasık fıtığı (inguinal herni), karın ile kasık arasındaki doğuştan açık kalan kanaldan karın içi dokunun kasığa itilmesiyle oluşan şişliktir. Ağlama-ıkınma ile belirginleşen, sakinken kaybolabilen kasık/torba şişliği tipiktir; genellikle ağrısızdır. Erken doğan ve erkek çocuklarda daha sıktır. Kendiliğinden kapanmaz, tek kesin tedavisi ameliyattır. Şişliğin sertleşip geri gitmemesi, kızarıklık, şiddetli ağrı ve kusma 'boğulmuş fıtık' işaretidir ve acil ameliyat gerektirir.
Çocukta Kasık Fıtığı Nedir?
Çocukta kasık fıtığı (inguinal herni), karın içi organların (genellikle bağırsak) veya kızlarda yumurtalığın, kasık bölgesindeki doğuştan açık kalmış bir kanaldan dışarı doğru itilmesiyle oluşan şişliktir. Anne karnındaki gelişim sırasında karın ile kasık arasında bulunan kanal normalde doğumdan önce ya da kısa süre sonra kapanır. Bu kanal kapanmadığında karın içi doku bu boşluğa girerek kasıkta fıtığa yol açar. Çocukluk çağının en sık ameliyat gerektiren cerrahi sorunlarından biridir ve özellikle erken doğan bebeklerde ve erkek çocuklarda daha sıktır.
Belirtileri Nelerdir?
- Kasıkta ya da erkek çocuklarda torbaya (skrotuma) uzanan şişlik
- Ağlama, ıkınma, öksürme veya ayakta durma sırasında belirginleşen, sakinken kaybolabilen şişlik
- Şişlik bölgesinde hassasiyet veya rahatsızlık
- Bazı çocuklarda huzursuzluk
Fıtık çoğu zaman ağrısızdır ve elle hafifçe geri itilebilir (redükte edilebilir). Ancak fıtık sıkışırsa (boğulma) belirtiler ciddileşir.
Boğulmuş (Sıkışmış) Fıtık — Acil Durum
Fıtık içeriği kanalda sıkışıp geri dönemezse ve kan dolaşımı bozulursa "boğulmuş fıtık" gelişir; bu ACİL bir durumdur. Belirtileri:
- Sert, geri itilemeyen ve giderek büyüyen şişlik
- Şişlik bölgesinde kızarıklık, morarma
- Şiddetli ağrı, sürekli ağlama, huzursuzluk
- Kusma, karın şişliği, beslenememe
Bu belirtilerde vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurulmalıdır.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Çocuk kasık fıtığı, edinsel değil doğuştan (kanalın kapanmaması) bir durumdur. Risk faktörleri:
- Erken (prematüre) doğum ve düşük doğum ağırlığı
- Erkek cinsiyet
- Ailede kasık fıtığı öyküsü
- İnmemiş testis gibi bazı gelişimsel durumlar
Tanı ve Tedavi
Tanı genellikle muayeneyle konur; hekim kasıktaki şişliği değerlendirir, gerektiğinde ıkındırarak fıtığı belirginleştirir. Bazı durumlarda ultrason kullanılabilir.
Çocukta kasık fıtığı kendiliğinden kapanmaz ve tek kesin tedavisi ameliyattır. Ameliyatta açık kalan kanal bağlanarak kapatılır. Boğulma riski nedeniyle tanı konulduğunda, çocuğun durumu uygun olduğunda planlı biçimde ameliyat önerilir. Boğulmuş fıtık ise acil ameliyat gerektirir. Ameliyat genellikle güvenli ve kısa sürelidir; çoğu çocuk aynı gün ya da kısa sürede taburcu olur.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
- Çocuğun kasığında veya torbasında şişlik fark ederseniz (planlı değerlendirme)
- Şişlik sertleşti, geri gitmiyor, kızardı veya morardıysa (ACİL)
- Şiddetli ağrı, sürekli ağlama, kusma ve beslenememe varsa (ACİL)
- Karın şişliği ve huzursuzluk eklendiyse (ACİL)
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Çocuğunuzda kasık şişliği fark ederseniz bir çocuk cerrahisi uzmanına başvurun; boğulma belirtilerinde ise vakit kaybetmeden acile gidin.
Sık Sorulan Sorular
Çocukta kasık fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Çocuklardaki kasık fıtığı, doğuştan açık kalan bir kanaldan kaynaklandığı için kendiliğinden kapanmaz ve zamanla kaybolmaz. Göbek fıtığından farklı olarak beklemekle düzelmez; tek kesin tedavisi ameliyatla kanalın kapatılmasıdır. Boğulma riski nedeniyle tanı konulunca ameliyat önerilir.
Kasık fıtığı ameliyatı riskli midir?
Çocukta kasık fıtığı ameliyatı, çocuk cerrahisinin en sık ve genellikle güvenli uygulanan ameliyatlarındandır; çoğunlukla kısa sürer ve çocuk aynı gün ya da kısa sürede taburcu olur. Her ameliyatın olduğu gibi genel bir riski vardır, ancak boğulmuş fıtığın oluşturduğu tehlike bekleyip ameliyatı ertelemekten çok daha büyüktür.
Fıtık ne zaman acildir?
Şişlik sertleşip geri itilemiyor, kızarıklık-morarma, şiddetli ağrı, sürekli ağlama, kusma ve beslenememe varsa fıtık 'boğulmuş' olabilir; bu ACİL bir durumdur ve kan dolaşımı bozulan organ zarar görebilir. Bu belirtilerde vakit kaybetmeden en yakın acil servise gidilmelidir.
Kasık fıtığı ile göbek fıtığı aynı mı?
Hayır. Göbek fıtığı göbek çevresinde olur ve çocuklarda çoğu zaman ilk birkaç yıl içinde kendiliğinden kapanabilir. Kasık fıtığı ise kasıkta olur, kendiliğinden kapanmaz ve ameliyat gerektirir. İkisi farklı yerleşim ve seyre sahiptir; ayrım için çocuk hekimi/çocuk cerrahı değerlendirmesi gerekir.
Hangi doktora gitmeliyim?
Çocuğunuzun kasığında şişlik fark ederseniz çocuk cerrahisi uzmanına başvurmalısınız. Şişlik sertleşmiş, geri gitmiyor, kızarmış ya da çocuk şiddetli ağrılı, kusuyor ve beslenemiyorsa gecikmeden en yakın acil servise gidin.
Kendi durumunuzu yazın, Çocukta Kasık Fıtığı ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.
Bu konuda kendi sorumu sor →